İstanbul’da “Cumhurbaşkanına hakaret” suçlamasıyla bir ay tutuklu kalan 16 yaşındaki bir çocuk, yargılandığı davadan tüm suçlamalardan beraat etti. Anadolu Çocuk Ağır Ceza Mahkemesi, çocuğun eylemlerinde hakaret kastı bulunmadığına hükmetti ve eylemi “çocuksu bir tepki” olarak değerlendirdi.
Yargılama süreci, özellikle yaşı küçük bir çocuğun tutuklu yargılanması ve ardından beraat etmesiyle dikkat çekerken, mahkemenin hakaret kastına ilişkin gerekçesi hukuki çevrelerde önemli bir emsal teşkil ediyor.
Ne Oldu?
16 yaşındaki çocuk, 16 Ocak 2024 tarihinde “Cumhurbaşkanına hakaret” iddiasıyla gözaltına alındı ve çıkarıldığı mahkemece tutuklanarak Maltepe Çocuk ve Gençlik Kapalı Ceza İnfaz Kurumu’na gönderildi. Tam bir ay süren tutukluluğun ardından, 15 Şubat 2024 tarihinde görülen davada, İstanbul Anadolu Çocuk Ağır Ceza Mahkemesi, sanık çocuğun üzerine atılı suçtan beraatine karar verdi.
Mahkeme, kararında, Türk Ceza Kanunu’nun (TCK) 299. maddesinde düzenlenen “Cumhurbaşkanına hakaret” suçunun unsurlarının somut olayda oluşmadığını belirtti. Özellikle çocuğun beyanları ve eylemin içeriği dikkate alınarak, hakaret kastının bulunmadığına kanaat getirildi.
Yargılama Süreci ve Savunma
Çocuğun savunmasında ve ifadesinde, sokakta ekmek, benzin ve elektrik fiyatlarındaki artışa tepki olarak duvar yazısı yazdığı belirtildi. İfadesinde, “Ekmeğin fiyatı artmış, benzinin fiyatı artmış, elektriğin fiyatı artmış. ‘Keşke böyle olsa’ diye yazdım. Erdoğan’ı da tanımıyorum, o kişinin Cumhurbaşkanı olduğunu bilmiyordum, hakaret etme gibi bir kastım yoktu” sözlerine yer verdi. Çocuğun avukatı da müvekkilinin ekonomik sıkıntılara tepki gösterdiğini, hakaret kastının olmadığını vurguladı.
Mahkeme heyeti, çocuğun yaşını, sosyal ve ekonomik koşullarını, eğitim durumunu ve yargılama sürecindeki tavırlarını göz önünde bulundurdu. Çocuğun eylemini, genel ekonomik duruma yönelik spontane bir tepki olarak kabul eden mahkeme, bu tepkinin belirli bir kişiye yönelik hakaret niteliği taşımadığına karar verdi.
Mahkemenin Gerekçesi: Hakaret Kastı Yok
Beraat kararının temelini, hakaret suçunun oluşması için gerekli olan “kast” unsurunun bulunmaması oluşturdu. Mahkeme, çocuğun eyleminin, Cumhurbaşkanı’nı hedef alan bir hakaret amacı taşımadığını, bunun yerine genel bir memnuniyetsizliğin veya sıkıntının dışavurumu olduğunu vurguladı. Bu değerlendirme, ceza hukukunda “kastın varlığı” ilkesinin, özellikle çocuk yargılamalarında ne denli hassasiyetle ele alınması gerektiğini bir kez daha ortaya koydu.
Karar, çocukların ifade özgürlüğü ile “Cumhurbaşkanına hakaret” gibi suçlamalar arasındaki sınırın belirlenmesinde önemli bir örnek teşkil ediyor. Yargılamanın bir ay gibi kısa bir sürede tamamlanması ve tutukluluğun ardından beraat kararı verilmesi, adli süreçlerin hızlı ve adil işlemesi açısından da önem taşıyor.