Amerikalı emlak devi Steve Witkoff ile Türkiye Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakan Yardımcısı Dr. Alparslan Bayraktar, potansiyel bir nükleer enerji anlaşmasını görüşmek üzere Türkiye’de bir araya gelecek. Axios’un haberine göre, bu önemli buluşma, ABD’nin Türkiye’nin büyüyen nükleer enerji programına yönelik ilgisini ve Washington’dan gelebilecek olası destekleri gösteriyor. Witkoff’un geçtiğimiz Kasım ayında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile yaptığı “çok yapıcı” görüşmelerin ardından gerçekleşecek bu yeni temas, iki ülke arasındaki enerji işbirliğinde somut adımların habercisi olabilir.
Görüşmelerin ana gündemi, Türkiye’nin enerji bağımsızlığını artırma ve enerji talebini karşılama hedefleri doğrultusunda nükleer güç santrali projelerine Amerikan teknolojisi ve yatırımının entegrasyonu olacak.
Kimler Buluşuyor ve Neden?
- Kimler: Amerikalı gayrimenkul geliştiricisi ve eski Başkan Donald Trump’a yakınlığıyla bilinen Steve Witkoff ile Türkiye Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakan Yardımcısı Dr. Alparslan Bayraktar.
- Neden: Türkiye’nin iddialı nükleer enerji programı kapsamında, Amerikan teknolojisi ve yatırımıyla yeni nükleer santraller inşa etme potansiyelini değerlendirmek ve olası bir anlaşmanın zeminini hazırlamak.
Görüşmelerin Arka Planı ve Türkiye’nin Hedefleri
Steve Witkoff, geçtiğimiz yıl Kasım ayında ABD Nükleer Enerji Sanayi Konseyi’nden oluşan bir heyetle Türkiye’yi ziyaret etmişti. Bu ziyaret sırasında, Bakan Yardımcısı Bayraktar ile kapsamlı görüşmeler yapmış ve ardından Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından kabul edilmişti. Kaynaklar, Erdoğan ile gerçekleşen bu görüşmenin “çok yapıcı” olduğunu belirtirken, Witkoff’un Türkiye’deki nükleer enerji yatırımlarına ciddi ilgi duyduğunu dile getirdiği öğrenilmişti.
Türkiye, hâlihazırda Rusya ile devam eden Akkuyu Nükleer Güç Santrali projesinin yanı sıra, enerji portföyünü çeşitlendirmek ve büyüyen enerji ihtiyacını karşılamak amacıyla ek nükleer santraller inşa etmeyi hedefliyor. Amerikan heyetinin ziyareti ve Witkoff’un süregelen ilgisi, Türkiye’nin nükleer enerji tedarikçilerini çeşitlendirme ve farklı ülkelerden teknoloji ile yatırım çekme arayışına ABD’den gelen bir yanıt olarak yorumlanıyor. Witkoff’un Kasım 2022’deki Türkiye ziyaretinin, Beyaz Saray Ulusal Güvenlik Konseyi tarafından da onaylandığı biliniyor.
ABD’nin Stratejik Vizyonu ve Nükleer Teknoloji
Biden yönetiminin Türkiye ile ekonomik ilişkileri güçlendirme çabaları sürerken, bu potansiyel nükleer anlaşma, iki ülke arasındaki stratejik işbirliğinin önemli bir parçası haline gelebilir. Witkoff’un Ortadoğu’daki güçlü bağlantıları ve eski Başkan Donald Trump ile olan yakın ilişkisi, görüşmelere farklı bir boyut katıyor.
Özellikle Donald Trump’ın başkanlığı döneminde, Türkiye ile Westinghouse firması arasında büyük bir enerji anlaşması olasılığı gündeme gelmişti. Müzakerelere yakın kaynaklar, Trump’ın bir sonraki seçimde aday olması ve kazanması halinde bu anlaşmanın yeniden hız kazanabileceğini öne sürüyor. Amerika Birleşik Devletleri, küçük modüler reaktör (SMR) teknolojilerini dünya genelinde Polonya, Çek Cumhuriyeti ve Suudi Arabistan gibi ülkelere aktif olarak tanıtıyor. Türkiye ile yapılacak potansiyel bir anlaşmada NuScale ve Westinghouse gibi ABD şirketlerinin ileri nükleer teknolojileri önemli rol oynayabilir.
İki ülke arasındaki nükleer işbirliğinin temelleri, 2020 yılında imzalanan sivil nükleer enerji işbirliğini desteklemek üzere bir çalışma grubu oluşturulmasına dair mutabakat zaptı ile atılmıştı. Bu mutabakat zaptı, bugünkü üst düzey görüşmelerin stratejik çerçevesini oluşturuyor.
Türkiye’nin Enerji Bağımsızlığı Yolunda Yeni Bir Kapı
Türkiye’nin enerji bağımsızlığını pekiştirme ve karbon emisyonlarını azaltma hedefleri doğrultusunda nükleer enerji, vazgeçilmez bir stratejik öncelik olarak öne çıkıyor. Rusya ile devam eden Akkuyu projesi bu hedefin önemli bir adımı olsa da, farklı ülkelerden teknoloji ve yatırım çekme arayışı, Türkiye’nin enerji güvenliği politikasının çeşitlilik ve esneklik üzerine kurulu olduğunu gösteriyor. Amerikalı bir işadamı ve Türk enerji yetkilisi arasındaki bu buluşma, Türkiye’nin enerji geleceği için yeni bir teknoloji ve yatırım kapısı aralayabilir ve iki ülke arasındaki ilişkileri stratejik bir alanda daha da derinleştirebilir.