Washington, İran’ın petrol ihracatına yönelik yaptırım uyguladığı operasyonlara bir yenisini ekledi. ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) tarafından yapılan açıklamada, yasadışı İran petrolü taşıdığı gerekçesiyle nisan ayında el konulan ve yükü ABD’ye getirilerek boşaltılan “Suez Rajan” adlı tankerin ele geçirildiğinin resmi olarak doğrulandığı bildirildi. Bu hamle, ABD’nin İran Devrim Muhafızları’nı finanse etmek için kullanılan petrol satışlarını engelleme çabalarının kararlılıkla devam ettiğini gösteriyor.
Perşembe günü Pentagon Sözcüsü Tuğgeneral Patrick Ryder, düzenlediği basın toplantısında, Yunanistan merkezli Empire Navigation şirketine ait “Suez Rajan” tankerinin yükünün, ABD Adalet Bakanlığı tarafından Nisan 2023’te el konulduktan sonra Teksas’ın Galveston kentinde bir başka gemiye aktarılmaya başlandığını açıkladı. Bu gelişme, Washington’ın İran’ın küresel enerji piyasalarındaki erişimini kısıtlama politikasının somut bir uygulaması olarak dikkat çekiyor.
ABD’nin İran Petrolüne Yönelik Operasyonları Devam Ediyor
Suez Rajan tankerinin hikayesi karmaşık ve ABD’nin İran’a uyguladığı yaptırımların ne kadar geniş kapsamlı olduğunu gözler önüne seriyor. Tanker, Nisan 2023’te Umman Denizi’nde, yaptırım altındaki İran’dan gelen yaklaşık 980.000 varil ham petrol taşıdığı şüphesiyle ele geçirilmişti. ABD Adalet Bakanlığı, tankere el koyma işlemini başlatmış ve bu süreç, petrolün ABD’ye taşınması ve boşaltılmasıyla sonuçlandı. El konulan petrolün 2023 Nisan ayında yaklaşık 56 milyon dolar değerinde olduğu belirtiliyor.
Tankerin işletmecisi olan Yunanistan merkezli Empire Navigation şirketi, geçtiğimiz aylarda ABD Adalet Bakanlığı ile yapılan anlaşma kapsamında, İran Devrim Muhafızları’nın terör örgütü olarak desteklenmesi suçlamalarını kabul ederek 2,4 milyon dolarlık bir para cezası ödemeyi kabul etti. Bu anlaşma, ABD’nin İran’a yönelik yaptırım rejimini ihlal eden uluslararası şirketleri hedef alma konusundaki kararlılığının bir göstergesi olarak yorumlanıyor.
Neden İran Petrol Tankerleri Hedefte?
ABD’nin İran petrol tankerlerine yönelik bu “av” politikası, Tahran’ın nükleer programı ve bölgesel politikaları nedeniyle uygulanan kapsamlı ekonomik yaptırımların bir parçasıdır. Washington, İran Devrim Muhafızları’nı terör örgütü olarak kabul etmekte ve petrol satışlarından elde edilen gelirlerin bu örgütün faaliyetlerini finanse ettiğini iddia etmektedir. ABD Adalet Bakanlığı’na göre, el konulan petrolün satışından elde edilen gelirler genellikle “ABD Devlet Destekli Terör Mağdurları Fonu”na aktarılmaktadır.
Bu fon, İran’ın desteklediği terör eylemlerinden zarar gören ABD vatandaşlarına ve ailelerine tazminat ödemek amacıyla kullanılmaktadır. Bu nedenle, tankerlere el konulması sadece yaptırım ihlallerini cezalandırmakla kalmıyor, aynı zamanda İran’ın finansal kaynaklarını keserek terörle mücadele stratejisinin bir parçası oluyor.
Geçmişteki El Koymalar ve Yasal Süreçler
Suez Rajan olayı, ABD’nin İran petrolüne yönelik ilk el koyma operasyonu değil. Daha önce de benzer olaylar yaşandı:
- 2021’de: “M/T Achilleas” adlı tankere el konulmuş ve yaklaşık 2 milyon varil İran ham petrolü New York’a getirilerek boşaltılmıştı. Bu da yaklaşık 110 milyon dolarlık bir değere sahipti.
- 2020’de: ABD, yaklaşık 1,1 milyon varil İran petrolü taşıyan iki gemiye daha el koyduğunu açıklamıştı.
Bu örnekler, ABD’nin İran’a yönelik yaptırım rejimini deniz yollarında da aktif olarak uyguladığını ve yasa dışı petrol ticaretini engellemek için uluslararası sularda operasyonlar düzenlemeye devam edeceğini gösteriyor. Washington, Devrim Muhafızları’nın küresel terör faaliyetlerini finanse etmek için kullandığı yasa dışı ağları hedef alarak, Tahran üzerindeki ekonomik baskıyı artırmayı amaçlıyor.