Türk Tabipleri Birliği (TTB), kamuoyunu “yeni nesil” tütün ürünleri ve elektronik sigaraların halk sağlığı üzerindeki yıkıcı etkileri konusunda bir kez daha güçlü bir şekilde uyardı. TTB, bu ürünlerin özellikle gençleri hedef aldığını ve giderek artan bir bağımlılık riski taşıdığını belirterek, halk sağlığının ticari çıkarlara feda edilemez olduğunu vurguladı.
Derhal harekete geçilmesi gerektiğini belirten TTB, ısıtılmış tütün ürünleri, elektronik sigaralar ve aromalı çeşitleri gibi ürünlerin, geleneksel sigaralara göre daha az zararlı olduğu algısının yanıltıcı olduğunu ve ciddi sağlık tehditleri barındırdığını dile getirdi. Kuruluş, bu ürünlerin pazarlama stratejilerine karşı hükümeti ve ilgili kurumları daha sıkı önlemler almaya çağırdı.
Yeni Nesil Tütün Ürünleri ve Elektronik Sigaralar Nelerdir?
TTB’nin uyarısının odağında yer alan “yeni nesil” tütün ürünleri ve elektronik sigaralar, tütün endüstrisinin geleneksel sigara kullanımının azalmasıyla birlikte piyasaya sürdüğü alternatif ürünlerdir:
- Elektronik Sigaralar (E-sigaralar): Sıvı nikotin (e-likit) içeren ve ısıtılarak buharlaştırılan cihazlardır. Genellikle meyve, tatlı gibi cazip aromalarla sunulurlar ve “buhar” soluma deneyimiyle pazarlanırlar.
- Isıtılmış Tütün Ürünleri: Tütünü yakmak yerine ısıtarak nikotin buharı üreten cihazlardır. Geleneksel sigaraya kıyasla daha az kimyasal salınımı olduğu iddia edilse de, zararsız oldukları kanıtlanmamıştır.
- Aromalı Ürünler: Hem elektronik sigaraların e-likitlerinde hem de bazı ısıtılmış tütün ürünlerinde kullanılan, özellikle gençleri çekmek için tasarlanmış çeşitlerdir.
Neden Bu Kadar Endişe Verici?
TTB, bu ürünlerin sadece mevcut sigara kullanıcıları için değil, özellikle daha önce hiç tütün ürünü kullanmamış genç nesiller için yeni bir bağımlılık kapısı açtığına dikkat çekiyor.
- Yüksek Bağımlılık Riski: İçerdikleri nikotin miktarı nedeniyle bu ürünler, kullanıcılarını hızla bağımlı hale getirmekte, beyin gelişim çağındaki gençlerde kalıcı zararlara yol açabilmektedir.
- Ciddi Sağlık Sorunları: TTB’ye göre, elektronik sigara ve ısıtılmış tütün ürünlerinin kalp-damar hastalıkları, solunum yolu rahatsızlıkları, kanser ve diğer kronik hastalıklara davetiye çıkardığına dair bilimsel kanıtlar artmaktadır.
- Yanlış Güven Algısı: Endüstrinin bu ürünleri “daha az zararlı” veya “sigarayı bırakmaya yardımcı” gibi iddialarla pazarlaması, kamuoyunda yanlış bir güven algısı oluşturmaktadır. TTB, bu iddiaların bilimsel dayanağının zayıf olduğunu ve manipülatif olduğunu belirtmektedir.
- Gençleri Hedefleme: Özellikle aromalı çeşitler ve modern tasarımlar, gençleri ve ergenleri hedef alarak yeni kullanıcı tabanları oluşturmayı amaçlamaktadır. Bu durum, tütün bağımlılığının toplumda yeniden yaygınlaşması riskini taşımaktadır.
TTB’nin Hükümete ve Topluma Çağrısı Nedir?
Türk Tabipleri Birliği, halk sağlığını koruma adına atılması gereken acil adımları da sıraladı:
- Yasal Düzenlemeler: Yeni nesil tütün ürünleri ve elektronik sigaraların satış, pazarlama ve kullanımına ilişkin yasal boşlukların ivedilikle giderilmesi, aromalı ürünlerin tamamen yasaklanması.
- Pazarlama Yasağı: Bu ürünlerin her türlü reklam, tanıtım ve sponsorluk faaliyetlerinin kesinlikle yasaklanması.
- Denetimlerin Artırılması: Mevcut yasaların etkin bir şekilde uygulanması ve denetim mekanizmalarının güçlendirilmesi.
- Toplum Bilinci: Kamuoyunun, özellikle gençlerin, bu ürünlerin zararları konusunda kapsamlı kampanyalarla bilgilendirilmesi.
- Sağlık Politikası: Halk sağlığı politikalarının ticari çıkarların üzerinde tutulması ve tütün kontrolü çabalarının kesintisiz sürdürülmesi.
TTB, halk sağlığının, hiçbir sermaye grubunun kâr hırsına kurban edilemeyecek kadar değerli olduğunu vurgulayarak, tüm paydaşları bu hayati konuda sorumluluk almaya davet etti. Birlik, bilimsel veriler ışığında, bu ürünlerin yaygınlaşmasının önüne geçilmesi için mücadelesini sürdüreceğini açıkladı.